Kviðverkir

Kaflar
Flokkur
Útgáfudagur

Kviðverkir (e. stomach ache) er algengt einkenni hjá börnum og fullorðnum. Orsakir geta verið margvíslegar og geta önnur einkenni sem fylgja sagt til um alvarleika kviðverks. 

Helstu ástæður kviðverkja

Hægðatregða: Ein algengasta orsök kviðverkja.

Sýkingar: Bakteríu- og/eða veirusýkingar geta orsakað kviðverki. Kviðverkjunum geta fylgt ógleði, uppköst og/eða niðurgangur.

Bakflæði: Magasýrur fara úr maganum upp vélindað og valda ónotum.

Vandamál í meltingarfærum: Fæðan nær ekki að ferðast með venjulegum hætti í gegnum meltingarveginn, t.d. vegna stíflu, bólgu eða þarmalömun.

Mataróþol eða ofnæmi: Ákveðnar fæðutegunir innihalda ofnæmisvaka sem einstaklingar með ofnæmi skynja sem hættulegt efni. Þessu getur fylgt t.d. kviðverkir, uppþemba og niðurgangur.

Kvíði og streita: Eitt af einkennum kvíða og streitu getur verið kviðverkir.

Þvagfæri og nýru: Þvagfærasýking og nýrnasteinar gera verið orsakavaldur. Þvagfærasýkingu fylgir oft sviði, verkir og/eða tíð þvaglát. Sýkingin getur gengið upp í nýru og orsakað verulegum veikindum og fylgir því oft hiti. Með nýrnasteinum fylgja miklir kviðverkir sem geta leitt aftan í bak, síðu eða nára.

Sjúkdómur í meltingarvegi: T.d. Crohn´s og Colitis.

Lyf: Ýmis lyf geta valdið kviðverkjum sem aukaverkun.

Áfengi: Mikil áfengisneysla getur orsakað kviðverki, ógleði og uppköst.

Reykingar og nikótín notkun: Mikil notkun á tóbaki og níkótíni getur orsakað kviðverki, ógleði og uppköst.

Kynsjúkdómar: Kviðverkir oftast neðarlega í grindarholi. 

Í kviðarholinu eru einnig innri líffæri kvenna sem geta orsakað kviðverki: T.d. blöðrur á eggjastokkum, legslímuflakk, þungun, eða tíðarblæðingar.

Aðrir kvillar: T.d. kviðslit, magasár æxlisvöxtur, botnlanga- eða gallblöðrubólga.

Greining

Greining fer eftir einkennum kviðverkja og sjúkrasögu einstaklings.

Rannsóknir sem gerðar eru geta t.d. verið: Blóðprufa, hægðasýni, þvagsýni, þungunarpróf, ómskoðun, maga- og/eða ristilspeglun, röntgenmynd, tölvusneiðmynd eða segulómun.

Hvað get ég gert?

• Hvíla þig og drekka vatn
• Forðast sterka og súra fæðu
• Tyggja matinn vel
• Takmarka áfengis- og tóbaksneyslu
• Stunda reglulega hreyfingu

Hvenær skal leita aðstoðar?

Leitaðu til læknis ef:

  • Verkur kemur skyndilega og fer stigvaxandi
  • Verkur er stöðugur eða endurtekinn
  • Þú finnur sársauka við að snerta kvið
  • Kviðverkir ásamt erfiðleikar með að kyngja
  • Þú finnur fyrir sviða, tíðum þvaglátum eða þvagteppu
  • Þú nærð ekki að losa loft eða hægðir
  • Þyngdartap án áreynslu
  • Blóð er í hægðum eða svartar hægðir  
  • Mikil eða langvarandi uppköst eða niðurgangur
  • Blóðug- eða korglituð uppköst
  • Nýlegur áverki á kvið
  • Sár verkur eða bólga í eistum eða pung

Einnig skal leita til læknis ef þú hefur áhyggjur

Finna næstu heilsugæslu eða bráðamóttöku hér.

Var þetta efni hjálplegt?
Markmið vefsins er að veita upplýsingar um öll mál er varða heilsu. Allar ábendingar til að bæta vefinn eru vel þegnar.