Fara á efnissvæði
IS
EN
PL

Ristilpokabólga

Kaflar
Útgáfudagur

Ristilpokar (e. diverticulosis) eru litlir pokar eða útbungun á ristli sem myndast vegna veikleika í ristilveggnum og þrýstings frá hægðum. Ristilpokar geta myndast hvar sem er í ristlinum en oftast eru þeir í neðri hluta hans. Þeir eru um 5-10 mm að stærð en geta orðið 2 cm og jafnvel stærri og er fjöldi þeirra breytilegur.

Algengt er að fá ristilpoka eftir 50 ára aldur og eins getur mataræði haft áhrif á myndun þeirra. Ristilpokar eru oftast einkennalausir en ef ristilpoki stíflast og upp kemur bólga eða sýking kallast það ristilpokabólga (e. diverticulitis).

Einkenni

  • Blæðing frá endaþarmi 
  • Breyting á hægðum
  • Hiti
  • Ógleði
  • Uppþemba 
  • Verkir um neðanverðan kvið, einkum vinstra megin

Einkenni ristilpokabólgu geta svipað til einkenna iðraólgu

Áhættuþættir

Orsök

Orsök er oftast bakteríusýking í einum eða fleiri ristilpoka.

Greining

  • Blóðprufa
  • Saursýni
  • Ristilspeglun
  • Röntgenmynd
  • Tölvusneiðmynd

Meðferð

  • Sýklalyfjagjöf
  • Tímabundin fasta á mat og stundum drykk til að hvíla ristilinn
  • Verkjalyfjagjöf
  • Vökvagjöf um æð
  • Skurðaðgerð þar sem hluti úr ristli er fjarlægður

Hvað get ég gert?

Þegar sjúkdómurinn er virkur, einkenni eru til staðar er mælt með að takmarka trefjaríka fæðu og auka neyslu á vökva og söltum. Ef einkenni eru áberandi er ráðlagt að sleppa fastri fæðu og taka frekar inn fljótandi fæði og bæta hægt og rólega inn maukfæði og síðast bæta við fastri fæðu þegar einkenni fara minnkandi. Þá er gott að tyggja matinn vel, borða litla skammta og drekka vel af vökva með mat. 

Í sjúkdómshléum, þegar einkenni eru ekki til staðar er ráðlagt að:

  • Borða fjölbreytt og hollt fæði samkvæmt ráðleggingum
  • Drekka van
  • Ekki reykja
  • Taka inn góðgerla
  • Takmarka eða sleppa inntöku á bólgueyðandi NSAID lyfjum
  • Stunda reglubundna hreyfingu 
  • Viðhalda kjörþyngd

Hvenær skal leita aðstoðar?

Leita skal til læknis ef stöðugur óútskýrður kviðverkur, sérstaklega ef hiti er til staðar og áberandi breytingar á hægðum.

Fólk sem hefur fengið ristilpokabólgu eru í aukinni hættu á að fá bólgu aftur. Mikilvægt er 
að vera á varðbergi ef einkenni koma upp aftur og leita læknis áður en verkir verða slæmir.

Finna næstu heilsugæslu hér