Hiti hjá börnum

Almennt er talað um að börn séu komin með hita ef líkamshiti þeirra fer yfir 38°C, en mörkin eru mismunandi eftir því hvernig hitinn er mældur.

Eftirfarandi viðmið eru notuð fyrir mismunandi mæla:

  • Endaþarmsmælir, eyrnamælir: hiti ef mælirinn sýnir >38°C
  • Munnmælir: hiti ef mælirinn sýnir >37,8°C
  • Holhandarmælir: hiti ef mælirinn sýnir >37,2°C

Holhandar-, eyrna- og ennismælar eru auðveldari í notkun heldur en endaþarms- og munnmælar en þeir eru ekki eins nákvæmir. Yfirleitt er hægt að nota munnmæla hjá börnum þegar þau hafa náð 4 ára aldri. En endaþarmsmælingin er talin nákvæmust. Áreiðanlegasta hitamælingin fæst ef börn eru í hvíld.

Hvað veldur hita?

Algengustu ástæður fyrir hita hjá börnum eru:

  • Kvef eða flensa
  • Öndunarfærasýking
  • Magapest

Börn geta líka fengið hita í kjölfar bólusetningar.

Hvað get ég gert?

+ - Ráð heima
  • Fylgist með hitanum á 2-4 tíma fresti.
  • Haldið vökva að barninu. Börn eru oft lystarlaus þegar þau eru með hita. Leggið því meiri áherslu á að barnið drekki heldur en borði.
  • Gefið hitalækkandi lyf á 4-6 tíma fresti ef barninu líður illa. Til dæmis paracet eða panodil junior eftir aldi og þyngd barnsins. Hiti er eðlilegt varnarviðbragð líkamans og því er óþarfi að gefa hitalækkandi lyf ef barninu líður ekki illa með hitanum.  
  • Skapið rólegt og notalegt umhverfi fyrir barnið og leyfið því að hvílast þegar það vill, án þess þó að þvinga það til að hvílast.
  • Hafið barnið í léttum og þægilegum fatnaði og notið lak í stað sængur.
+ - Leitaðu til heilsugæslunnar

Ef:

  • Hiti hefur varað í 3 sólarhringa og lækkar lítið við hitalækkandi lyf eða engin sýnileg ástæða er fyrir hitanum.
  • Gult hor/slím hefur verið samhliða hitanum í yfir 3 sólarhringa.
  • Barn er með langvinnan sjúkdóm, s.s. sykursýki, flogaveiki.
  • Barninu finnst sárt að pissa.
  • Blæðing, útferð eða verkir í leggöngum.
  • Uppköst, niðurgangur eða verkir í maga.
  • Verkur í eyrum, eða hálsi.
  • Barnið er með útbrot.

Finndu næstu heilsugæslustöð.

+ - Leitaðu til bráðamóttöku

Ef eftirfarandi einkenni koma fram:

  • Barnið á erfitt með andardrátt.
  • Húð eða varir eru bláleitar.
  • Getur ekki kyngt, slefar mikið.
  • Fjólubláir eða blóðlitaðir litlir punktar eða doppur á húð barnsins.
  • Mikill höfuðverkur eða mikill magaverkur.
  • Krampar
  • Útbrot, rauð tunga og stækkaðir eitlar á hálsi.
  • Barnið virðist mjög veikt, mjög slappt eða mjög pirrað.

Ef hitinn (endaþarmsmæling) fer yfir eftirfarandi mörk:

  • Hiti er yfir 38°C hjá börnum yngri en 3 mánaða.
  • Hiti nær 40°C hjá börnum 2-6 mánaða, eða þau eru með niðurgang eða uppköst.
  • Hiti er yfir 40°C og lækkar lítið þrátt fyrir hitalækkandi lyf.

Ef merki eru um að barnið er að þorna:

  • Minnkuð þvaglát, mjög dökkt þvag.
  • Sokkin augu.
  • Þurr munnur og varir.
  • Grátur án tára.

Finndu næstu bráðamóttöku eða heilsugæslustöð.

 

Þessi grein var skrifuð þann 24. maí 2017

Síðast uppfært 06. maí 2020