Um ung- og smábarnavernd

Markmið ung- og smábarnaverndar er að efla heilsu, vellíðan og þroska ungra barna með reglulegum heilsufarsskoðunum ásamt stuðningi og heilbrigðisfræðslu til fjölskyldna þeirra. Áhersla er lögð á stuðning við fjölskylduna. Fylgst er með þroska barna frá fæðingu til skólaaldurs.   

Hjúkrunarfræðingar og læknar á heilsugæslustöðvum sjá um ung- og smábarnavernd. Unnið er samkvæmt leiðbeiningum Þróunarmiðstöðvar íslenskrar heilsugæslu og Embættis landlæknis

Gagnlegt fræðsluefni fyrir foreldra er að finna undir Börn og uppeldi og einnig undir Sjúkdómar, frávik og einkenni.

Heimavitjanir og heimsóknir á heilsugæslustöð

Ung- og smábarnavernd stendur öllum foreldrum til boða þeim að kostnaðarlausu. Foreldrum nýfæddra barna er boðið upp á heimavitjanir fyrstu vikurnar og koma síðan í kjölfarið á heilsugæslustöðina með barnið í skoðanir. Í heimavitjunum skoðar hjúkrunarfræðingur barnið, metur þroska þess, þyngd og höfuðummál. Foreldrar fá ráðgjöf og fræðslu varðandi umönnun barnsins og eigin líðan.

Þegar barnið er sex vikna gamalt er læknisskoðun á heilsugæslustöð og við þriggja mánaða aldur hefjast bólusetningar. Hefðbundnar bólusetningar eru framkvæmdar samkvæmt fyrirmælum sóttvarnalæknis hjá Embætti landlæknis.  

Foreldrum er velkomið að hafa samband við hjúkrunarfræðinga í ung- og smábarnavernd umfram þessar skipulögðu skoðanir. 

Skoðanir og bólusetningar

Hér má sjá yfirlit yfir skoðanir og bólusetningar í ung- og smábarnavernd eftir mismunandi aldri:

  Aldur   Hver skoðar  Hvað er gert
 < 6 vikna    Hjúkrunarfræðingur Heimavitjanir. 
  6 vikna  Hjúkrunarfr. og læknir     Skoðun.
  9 vikna  Hjúkrunarfræðingur Heimavitjun eða skoðun á heilsugæslustöð. 
  3 mánaða      Hjúkrunarfr. og læknir 

Skoðun og bólusetning gegn kíghósta, barnaveiki, stífkrampa,
haemofilus influenzae sjúkdómi gerð b (Hib) og mænusótt í einni sprautu,
pneumókokkum í annarri sprautu.

  5 mánaða  Hjúkrunarfræðingur Skoðun og bólusetning gegn kíghóstabarnaveikistífkrampa
haemofilus influenzae sjúkdómi gerð b (Hib) og mænusótt í einni sprautu, 
pneumókokkum í annarri sprautu.
  6 mánaða  Hjúkrunarfræðingur Skoðun og bólusetning gegn meningókokkum C.
  8 mánaða  Hjúkrunarfræðingur Skoðun og bólusetning gegn meningókokkum C.
  10 mánaða  Hjúkrunarfr. og læknir  Skoðun.
  12 mánaða   Hjúkrunarfræðingur Skoðun og bólusetning gegn kíghóstabarnaveikistífkrampa
haemofilus influenzae sjúkdómi gerð b (Hib) og mænusótt í einni sprautu, 
pneumókokkum í annarri sprautu.
 Hlaupabóla í þriðju sprautu.
PEDS Mat foreldra á þroska barna.
  18 mánaða  Hjúkrunarfr. og læknir  Skoðun og bólusetning gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum í einni
sprautu. Hlaupabóla í annarri sprautu. 
PEDS Mat foreldra á þroska barna.
  2 1/2 árs  Hjúkrunarfræðingur Skoðun, PEDS Mat foreldra á þroska barna, Brigance þroskaskimun.
  4 ára  Hjúkrunarfræðingur Skoðun, sjónpróf, PEDS Mat foreldra á þroska barna, Brigance þroskaskimun.
Bólusetning gegn kíghósta, barnaveiki, stífkrampa í einni sprautu. 

Þessi grein var skrifuð þann 21. ágúst 2017

Síðast uppfært 08. júní 2020